ترجمه فارسی داستان خواهران -جیمز جویس

ترجمه فارسی داستان خواهران -جیمز جویس

The Sisters

by James Joyce

THERE was no hope for him this time: it was the third stroke. Night after night I had passed the house (it was vacation time) and studied the lighted square of window: and night after night I had found it lighted in the same way, faintly and evenly. If he was dead, I thought, I would see the reflection of candles on the darkened blind for I knew that two candles must be set at the head of a corpse. He had often said to me: "I am not long for this world," and I had thought his words idle. Now I knew they were true. Every night as I gazed up at the window I said softly to myself the word paralysis. It had always sounded strangely in my ears, like the word gnomon in the Euclid and the word simony in the Catechism. But now it sounded to me like the name of some maleficent and sinful being. It filled me with fear, and yet I longed to be nearer to it and to look upon its deadly work.

Old Cotter was sitting at the fire, smoking, when I came downstairs to supper. While my aunt was ladling out my stirabout he said, as if returning to some former remark of his:

"No, I wouldn't say he was exactly... but there was something queer... there was something uncanny about him. I'll tell you my opinion...."

He began to puff at his pipe, no doubt arranging his opinion in his mind. Tiresome old fool! When we knew him first he used to be rather interesting, talking of faints and worms; but I soon grew tired of him and his endless stories about the distillery.

"I have my own theory about it," he said. "I think it was one of those ... peculiar cases .... But it's hard to say...."

He began to puff again at his pipe without giving us his theory. My uncle saw me staring and said to me:

"Well, so your old friend is gone, you'll be sorry to hear."

"Who?" said I.

"Father Flynn."

"Is he dead?"

"Mr. Cotter here has just told us. He was passing by the house."

I knew that I was under observation so I continued eating as if the news had not interested me. My uncle explained to old Cotter.

"The youngster and he were great friends. The old chap taught him a great deal, mind you; and they say he had a great wish for him."

"God have mercy on his soul," said my aunt piously.

Old Cotter looked at me for a while. I felt that his little beady black eyes were examining me but I would not satisfy him by looking up from my plate. He returned to his pipe and finally spat rudely into the grate.

"I wouldn't like children of mine," he said, "to have too much to say to a man like that."

"How do you mean, Mr. Cotter?" asked my aunt.

"What I mean is," said old Cotter, "it's bad for children. My idea is: let a young lad run about and play with young lads of his own age and not be... Am I right, Jack?"

"That's my principle, too," said my uncle. "Let him learn to box his corner. That's what I'm always saying to that Rosicrucian there: take exercise. Why, when I was a nipper every morning of my life I had a cold bath, winter and summer. And that's what stands to me now. Education is all very fine and large.... Mr. Cotter might take a pick of that leg mutton," he added to my aunt.

"No, no, not for me," said old Cotter.

My aunt brought the dish from the safe and put it on the table.

"But why do you think it's not good for children, Mr. Cotter?" she asked.

"It's bad for children," said old Cotter, "because their mind are so impressionable. When children see things like that, you know, it has an effect...."

I crammed my mouth with stirabout for fear I might give utterance to my anger. Tiresome old red-nosed imbecile!

It was late when I fell asleep. Though I was angry with old Cotter for alluding to me as a child, I puzzled my head to extract meaning from his unfinished sentences. In the dark of my room I imagined that I saw again the heavy grey face of the paralytic. I drew the blankets over my head and tried to think of Christmas. But the grey face still followed me. It murmured, and I understood that it desired to confess something. I felt my soul receding into some pleasant and vicious region; and there again I found it waiting for me. It began to confess to me in a murmuring voice and I wondered why it smiled continually and why the lips were so moist with spittle. But then I remembered that it had died of paralysis and I felt that I too was smiling feebly as if to absolve the simoniac of his sin.

The next morning after breakfast I went down to look at the little house in Great Britain Street. It was an unassuming shop, registered under the vague name of Drapery . The drapery consisted mainly of children's bootees and umbrellas; and on ordinary days a notice used to hang in the window, saying: Umbrellas Re-covered . No notice was visible now for the shutters were up. A crape bouquet was tied to the doorknocker with ribbon. Two poor women and a telegram boy were reading the card pinned on the crape. I also approached and read:

July 1st, 1895
The Rev. James Flynn (formerly of S. Catherine's Church,
Meath Street), aged sixty-five years.
R. I. P.

The reading of the card persuaded me that he was dead and I was disturbed to find myself at check. Had he not been dead I would have gone into the little dark room behind the shop to find him sitting in his arm-chair by the fire, nearly smothered in his great-coat. Perhaps my aunt would have given me a packet of High Toast for him and this present would have roused him from his stupefied doze. It was always I who emptied the packet into his black snuff-box for his hands trembled too much to allow him to do this without spilling half the snuff about the floor. Even as he raised his large trembling hand to his nose little clouds of smoke dribbled through his fingers over the front of his coat. It may have been these constant showers of snuff which gave his ancient priestly garments their green faded look for the red handkerchief, blackened, as it always was, with the snuff-stains of a week, with which he tried to brush away the fallen grains, was quite inefficacious.

I wished to go in and look at him but I had not the courage to knock. I walked away slowly along the sunny side of the street, reading all the theatrical advertisements in the shop-windows as I went. I found it strange that neither I nor the day seemed in a mourning mood and I felt even annoyed at discovering in myself a sensation of freedom as if I had been freed from something by his death. I wondered at this for, as my uncle had said the night before, he had taught me a great deal. He had studied in the Irish college in Rome and he had taught me to pronounce Latin properly. He had told me stories about the catacombs and about Napoleon Bonaparte, and he had explained to me the meaning of the different ceremonies of the Mass and of the different vestments worn by the priest. Sometimes he had amused himself by putting difficult questions to me, asking me what one should do in certain circumstances or whether such and such sins were mortal or venial or only imperfections. His questions showed me how complex and mysterious were certain institutions of the Church which I had always regarded as the simplest acts. The duties of the priest towards the Eucharist and towards the secrecy of the confessional seemed so grave to me that I wondered how anybody had ever found in himself the courage to undertake them; and I was not surprised when he told me that the fathers of the Church had written books as thick as the Post Office Directory and as closely printed as the law notices in the newspaper, elucidating all these intricate questions. Often when I thought of this I could make no answer or only a very foolish and halting one upon which he used to smile and nod his head twice or thrice. Sometimes he used to put me through the responses of the Mass which he had made me learn by heart; and, as I pattered, he used to smile pensively and nod his head, now and then pushing huge pinches of snuff up each nostril alternately. When he smiled he used to uncover his big discoloured teeth and let his tongue lie upon his lower lip -- a habit which had made me feel uneasy in the beginning of our acquaintance before I knew him well.

As I walked along in the sun I remembered old Cotter's words and tried to remember what had happened afterwards in the dream. I remembered that I had noticed long velvet curtains and a swinging lamp of antique fashion. I felt that I had been very far away, in some land where the customs were strange -- in Persia, I thought.... But I could not remember the end of the dream.

In the evening my aunt took me with her to visit the house of mourning. It was after sunset; but the window-panes of the houses that looked to the west reflected the tawny gold of a great bank of clouds. Nannie received us in the hall; and, as it would have been unseemly to have shouted at her, my aunt shook hands with her for all. The old woman pointed upwards interrogatively and, on my aunt's nodding, proceeded to toil up the narrow staircase before us, her bowed head being scarcely above the level of the banister-rail. At the first landing she stopped and beckoned us forward encouragingly towards the open door of the dead-room. My aunt went in and the old woman, seeing that I hesitated to enter, began to beckon to me again repeatedly with her hand.

I went in on tiptoe. The room through the lace end of the blind was suffused with dusky golden light amid which the candles looked like pale thin flames. He had been coffined. Nannie gave the lead and we three knelt down at the foot of the bed. I pretended to pray but I could not gather my thoughts because the old woman's mutterings distracted me. I noticed how clumsily her skirt was hooked at the back and how the heels of her cloth boots were trodden down all to one side. The fancy came to me that the old priest was smiling as he lay there in his coffin.

But no. When we rose and went up to the head of the bed I saw that he was not smiling. There he lay, solemn and copious, vested as for the altar, his large hands loosely retaining a chalice. His face was very truculent, grey and massive, with black cavernous nostrils and circled by a scanty white fur. There was a heavy odour in the room -- the flowers.

We crossed ourselves and came away. In the little room downstairs we found Eliza seated in his arm-chair in state. I groped my way towards my usual chair in the corner while Nannie went to the sideboard and brought out a decanter of sherry and some wine-glasses. She set these on the table and invited us to take a little glass of wine. Then, at her sister's bidding, she filled out the sherry into the glasses and passed them to us. She pressed me to take some cream crackers also but I declined because I thought I would make too much noise eating them. She seemed to be somewhat disappointed at my refusal and went over quietly to the sofa where she sat down behind her sister. No one spoke: we all gazed at the empty fireplace.

My aunt waited until Eliza sighed and then said:

"Ah, well, he's gone to a better world."

Eliza sighed again and bowed her head in assent. My aunt fingered the stem of her wine-glass before sipping a little.

"Did he... peacefully?" she asked.

"Oh, quite peacefully, ma'am," said Eliza. "You couldn't tell when the breath went out of him. He had a beautiful death, God be praised."

"And everything...?"

"Father O'Rourke was in with him a Tuesday and anointed him and prepared him and all."

"He knew then?"

"He was quite resigned."

"He looks quite resigned," said my aunt.

"That's what the woman we had in to wash him said. She said he just looked as if he was asleep, he looked that peaceful and resigned. No one would think he'd make such a beautiful corpse."

"Yes, indeed," said my aunt.

She sipped a little more from her glass and said:

"Well, Miss Flynn, at any rate it must be a great comfort for you to know that you did all you could for him. You were both very kind to him, I must say."

Eliza smoothed her dress over her knees.

"Ah, poor James!" she said. "God knows we done all we could, as poor as we are -- we wouldn't see him want anything while he was in it."

Nannie had leaned her head against the sofa-pillow and seemed about to fall asleep.

"There's poor Nannie," said Eliza, looking at her, "she's wore out. All the work we had, she and me, getting in the woman to wash him and then laying him out and then the coffin and then arranging about the Mass in the chapel. Only for Father O'Rourke I don't know what we'd done at all. It was him brought us all them flowers and them two candlesticks out of the chapel and wrote out the notice for the Freeman's General and took charge of all the papers for the cemetery and poor James's insurance."

"Wasn't that good of him?" said my aunt

Eliza closed her eyes and shook her head slowly.

"Ah, there's no friends like the old friends," she said, "when all is said and done, no friends that a body can trust."

"Indeed, that's true," said my aunt. "And I'm sure now that he's gone to his eternal reward he won't forget you and all your kindness to him."

"Ah, poor James!" said Eliza. "He was no great trouble to us. You wouldn't hear him in the house any more than now. Still, I know he's gone and all to that...."

"It's when it's all over that you'll miss him," said my aunt.

"I know that," said Eliza. "I won't be bringing him in his cup of beef-tea any me, nor you, ma'am, sending him his snuff. Ah, poor James!"

She stopped, as if she were communing with the past and then said shrewdly:

"Mind you, I noticed there was something queer coming over him latterly. Whenever I'd bring in his soup to him there I'd find him with his breviary fallen to the floor, lying back in the chair and his mouth open."

She laid a finger against her nose and frowned: then she continued:

"But still and all he kept on saying that before the summer was over he'd go out for a drive one fine day just to see the old house again where we were all born down in Irishtown and take me and Nannie with him. If we could only get one of them new-fangled carriages that makes no noise that Father O'Rourke told him about, them with the rheumatic wheels, for the day cheap -- he said, at Johnny Rush's over the way there and drive out the three of us together of a Sunday evening. He had his mind set on that.... Poor James!"

"The Lord have mercy on his soul!" said my aunt.

Eliza took out her handkerchief and wiped her eyes with it. Then she put it back again in her pocket and gazed into the empty grate for some time without speaking.

"He was too scrupulous always," she said. "The duties of the priesthood was too much for him. And then his life was, you night say, crossed."

"Yes," said my aunt. "He was a disappointed man. You could see that."

A silence took possession of the little room and, under cover of it, I approached the table and tasted my sherry and then returned quietly to my chair in the comer. Eliza seemed to have fallen into a deep revery. We waited respectfully for her to break the silence: and after a long pause she said slowly:

"It was that chalice he broke.... That was the beginning of it. Of course, they say it was all right, that it contained nothing, I mean. But still.... They say it was the boy's fault. But poor James was so nervous, God be merciful to him!"

"And was that it?" said my aunt. "I heard something...."

Eliza nodded.

"That affected his mind," she said. "After that he began to mope by himself, talking to no one and wandering about by himself. So one night he was wanted for to go on a call and they couldn't find him anywhere. They looked high up and low down; and still they couldn't see a sight of him anywhere. So then the clerk suggested to try the chapel. So then they got the keys and opened the chapel and the clerk and Father O'Rourke and another priest that was there brought in a light for to look for him.... And what do you think but there he was, sitting up by himself in the dark in his confession-box, wide- awake and laughing-like softly to himself?"

She stopped suddenly as if to listen. I too listened; but there was no sound in the house: and I knew that the old priest was lying still in his coffin as we had seen him, solemn and truculent in death, an idle chalice on his breast.

Eliza resumed:

"Wide-awake and laughing-like to himself.... So then, of course, when they saw that, that made them think that there was something gone wrong with him...."

 ترجمه فارسی داستان خواهران نوشته جیمز جویس


این بار دیگر امیدی برایش نمانده بود: این حملۀ سوم بود. هر شب از کنار خانه می‏گذشتم (موقع تعطیل مدرسه بود) و در مربع روشن پنجره دقت می کردم: و هر شب آنرا به همان صورت قبلی می دیدم، خیلی کم اما یکنواخت روشن بود. فکر می کردم که: اگر مرده بود انعکاس شمع ها را روی پردۀ تاریک می دیدم زیرا که می دانستم بالای سر جسد باید دو شمع بگذارند. او خود بارها به من گفته بود: «دیگر زیاد از عمر من نمانده» و من پنداشته بودم که بیهوده می گوید. اکنون فهمیده بودم که درست می گفت. هر شب که به بالا خیره می شدم و پنجره را نگاه می کردم همواره در گوش من عجیب می آمد، مثل کلمۀ بسیطه در اقلیدس و کلمۀ بیع مقام در شرعیات. اما اکنون به گوش من مثل اسم موجود بدکار و گناه کاری صدا می کرد. جانم را از ترس می لرزاند، و با این وصف دلم می‏خواست نزدیکتر می رفتم و اثر کشندۀ آن را می دیدم.

وقتی موقع شام پائین رفتم، کاتر پیر کنار آتش نشسته چپق می کشید. در ضمن که زن‏عمویم داشت آش مرا با ملاقه می کشید، کاتر، مثل اینکه در ادامۀ صحبت قبلی بگوید. گفت:

«نه، به عقیدۀ من می شود گفت که کاملا .... اما یک چیز عجیب ... یک چیز نامأنوس در او بود. من نظر خودم را برای شما می گویم ...»

شروع به مکیدن چپقش کرد، و بی شک ضمن آن نظر خودش را در ذهن می پروراند. پیرمرد احمق مزاحم! وقتی اول با او آشنا شدیم به نظر جالب می آمد، چون از کرمها و ضعف کردن صحبت می کرد، اما خیلی زود از قصه های تمام نشدنی او راجع به تقطیر خسته شدم.

گفت: «من نظریۀ مخصوصی راجع به آن دارم. خیال می کنم این یکی از آن .... موارد به خصوص بود .... اما درست نمی شود گفت ..»

باز شروع به مکیدن چپقش کرد بی آنکه نظریۀ خودش را به ما بگوید.

عمویم متوجه شد که من چشمم خیره شده است و به من گفت:

«خوب، سرانجام رفیق قدیمت رفت، از شنیدنش متأسف می شوی.»


«آبه فلین.»


«آقای کاتر همین حالا به ما می گفت. داشت از کنار منزل می گذشت.»

می دانستم که چشمهایشان را به من دوخته بودند، این بود که همچنان مشغول خوردن ماندم مثل اینکه خبری که شنیده بودم توجه مرا جلب نکرده بود. عمویم برای کاتر پیر توضیح داد.

«این جوان با او خیلی دوست بود. پیرمرد خیلی چیزها یادش داد؛ و می گویند خیلی به او علاقه داشت.»

زن عمویم پرهیزکارانه گفت: «خدا بیامرزدش.»

کاتر پیر اندک مدتی به من نگاه کرد. احساس می کردم که چشمهای کوچک سیاهش مرا وارسی می کند، اما من سرم را از بشقاب بلند نکردم به او نگاه کنم تا منظورش برآورده شود. کاتر پیر باز با چپقش مشغول شد و مثل مردم خشن در میان آتش تف افکند.

گفت: «اگر من بودم نمی گذاشتم بچه من با یک همچو آدمی محشور شود.»

زن عمویم پرسید: «آقای کاتر، چرا نمی گذاشتید؟»

کاتر پیر گفت: «منظورم این است که با بچه ها بد است. عقیدۀ من این است: بچه ها را باید گذاشت با بچه های هم سن خودشان بازی کنند و این طور .... جک، درست نگفتم؟»

عمویم گفت: «نظر من هم همین است. بچه باید بتواند از پس هم قدهای خودش برآید. این حرفی است که من همیشه به این بچه کشیش می زنم: تمرین کن، ورزش کن وقتی من خودم جوان بودم یک روز صبح نبود که زیر آب سرد نرم، چه زمستان چه تابستان. حالا هم همان مرا سالم نگهداشته. البته تحصیل خیلی عالی و خوب است ...» آنگاه خطاب به زنش گفت:

«آقای کاتر، شاید قدری از آن ران بره بخورد.»

کاتر پیر گفت: «نه، نه، نه. برای من زحمت نکشید.»

زن عمویم ظرف را از صندوق درآورد و روی میز گذاشت.

بعد پرسید: «اما، آقای کاتر، چرا فکر می کنید برای بچه خوب نیست؟»

کاتر پیر گفت: «برای بچه ها بد است برای اینکه ذهنشان خیلی نقش پذیر است. وقتی بچه ها یک همچو چیزی ببینند، می دانید، در آنها اثر می کند.»

من دهانم را از آش پر کردم تا مبادا از خشم صدایم درآید. احمق مزخرف دماغ قرمز!

وقتی خوابم برد خیلی دیروقت بود. با اینکه از کاتر پیر اوقاتم تلخ شده بود که از من به بچه تعبیر می کرد، سعی می کردم از میان جمله های ناتمام او معنا استخراج کنم. در تاریکی اطاقم تصور کردم که باز صورت کبود سنگین مرد افلیج را دیدم، پتوها را از روی سرم کشیدم و کوشیدم فکر عید نوئل را بکنم. اما باز هم صورت کبود مرا دنبال می‏کرد. زیر لبی حرف می زد، و من فهمیدم که می خواهد چیزی را اعتراف کند. احساس می کردم که روح من در جایی خوش آیند و بد فرو می رود، و باز آنجا هم صورت کبود در انتظار من بود. به صدای ضعیف و زیرلبی مشغول اعتراف کردن به من شد و من در حیرت بودم که چرا مدام لبخند بر لب دارد و چرا لبانش از آب دهان خیس است. اما وقتی یادم می آمد که آن صورت از فلج مرده است، احساس می کردم که من نیز لبخند کوچکی بر لب دارم، مثل اینکه بخواهم گناه او را بیامرزم.

صبح روز بعد پس از ناشتایی رفتم پائین به خانۀ کوچک در کوچۀ بریطانیای کبیر نگاه کنم. دکان بدون تظاهری بود که نام مبهم پرده دوزی به آن داده بودند. کار دکان بیشتر عبارت بود از فروش چکمۀ بچه ها و چتر، و در روزهای عادی اعلانی به شیشۀ دکان چسبیده بود که روی آن نوشته بودند: رویۀ چتر عوض می شود. اکنون هیچ اعلانی دیده نمی شد، زیرا که کرکره را انداخته بودند. یک دسته گل با تور سیاه به دستۀ در بسته شده بود. دو زن فقیر و یک پسر بچۀ مأمور تلگراف داشتند کارتی را که به توری سنجاق زده شده بود می خواندند. من نیز نزدیک رفتم و خواندم:

اول ژوئیه 1895

قدسی مآب جیمز فلین (سابقا مربوط به کلیسای سنت کاترین، در کوچۀ میث) به سن شصت و پنج سال.

خواندن کارت برای من مسلم کرد که آبه مرده است و من از این که دیدم جا خورده ام ناراحت شدم. اگر نمرده بود به اطاق کوچک تاریک پشت دکان می رفتم و او را می دیدم که در صندلی دسته دارش کنار آتش نشسته، و تقریبا از زیر پالتو پیدا نیست. شاید هم زن‏عمویم یک بسته می داد برایش ببرم، و این هدیه او را از چرت گیج کننده اش بیرون می کشید. این من بودم که همیشه بسته را در جعبۀ سیاه انفیه اش خالی می کردم، چون دستهای او بیش از آن می لرزید که بتواند این کار را انجام بدهد بدون آنکه نیمی از انفیه را روی زمین بریزد. حتی وقتی دست بزرگ لرزانش را به طرف بینی می برد گرد انفیه روی نیم تنه اش می نشست. حتما همین باران متداوم انفیه باعث شده بود که لباس کهنۀ کشیشی او به رنگ سبز درآمده بود، زیرا که دستمال سرخ، که همیشه سیاه بود، با لکه‏های یک هفته ماندۀ انفیه که او سعی می کرد دانه های افتاده را پاک کند، به کلی بی تأثیر بود.

دلم می خواست داخل شوم و به او نگاه کنم، اما جرات در زدن نداشتم. آهسته در طرف آفتابی کوچه راه افتادم، تمام اعلانهای تیاترها را همانطور که می رفتم در پشت شیشۀ دکانها می خواندم. به نظرم عجیب می آمد که نه من و نه روز هیچکدام حال عزاداری نداشتیم، و من حتی از خودم بدم آمده بود که وجد آزادی را در خود کشف کرده بودم مثل اینکه با مرگ آبه من از چیزی آزاد شده باشم. از این حال در حیرت بودم، زیرا که، همانطور که عمویم شب پیش گفته بود، آبه خیلی چیزها را به من یاد داده بود. آبه در کالج ایرلندی در رم تحصیل کرده بود و تلفظ کلمات لاتینی را خوب به من یاد می داد. قصه‏هایی راجع به ناپلئون بوناپارت و دخمه ها برای من گفته بود، و معنی تشریفات مختلف را در مراسم ترطیل و نماز جماعت و لباس های مختلف که کشیش می پوشید برای من توضیح داده بود. گاه با پرسیدن سؤالهای مشکل از من تفریح می کرد: از من می پرسید که در اوضاع بخصوص شخص باید چه بکند یا معصیت معینی کبیره یا صغیره است یا اصلا معصیت نیست. سؤالات او به من نشان می داد که بعضی اعتقادات و تشکیلات کلیسا که همیشه به نظر من خیلی ساده می آمد چقدر بغرنج و اسرارآمیز است. تکالیف کشیش نسبت به تناول القربان و نسبت به سری بودن اعترافات چنان در نظر من مهم و عظیم جلوه کرده بود که متحیر بودم چطور کسانی آنقدر دلدار پیدا می شوند که آن تکالیف را برعهده می‏گیرند؛ و وقتی او به من می گفت که آباء کلیسا کتابها به ضخامت دفتر تلفن و با حروف ریز حواشی کتب در توضیح و تشریح این مسایل نوشته اند دیگر تعجب نمی کردم. غالبا وقتی فکر این قسمت را می کردم نمی توانستم جواب بدهم یا جواب بی ربطی می دادم و آن وقت او لبخند می زد و دوبار یا سه بار سرش را تکان می داد. گاه مرا وامی داشت مراسم ترطیل را، که واداشته بود از برکرده بود، در مقابلش انجام دهم، و همچنانکه من بدون فکر کلمات را پشت سر هم ادا می کردم، او متفکرانه لبخند می زد و سرش را تکان می داد، و متناوبا مقادیر زیادی انفیه در دو لولۀ بینی خود می کشید. وقتی لبخند می زد دندانهای رنگ رفتۀ درشتش پیدا می شد و زبانش را روی لب پائینش می گذاشت – و این عادتی بود که در ابتدای آشنایی، پیش از آنکه او را خوب بشناسم، موجب ناراحتی من می‏شد.

همچنانکه راه می رفتم حرف کاتر پیر به خاطرم آمد و سعی کردم آنچه بعدا در خواب اتفاق افتاده بود بیاد بیاورم. یادم آمد که پرده های مخمل بلند و یک چلچراغ قدیمی دیده بودم احساس می کردم که به جای دوردستی یا به سرزمینی که عادات غریب دارد رفته‏ام .. فکر می کردم مثلا ایران ... اما انتهای رؤیا به خاطرم نیامد.

هنگام غروب زن عمویم مرا همراه خود به خانۀ عزا برد. بعد از غروب بود؛ اما در پنجره های خانه هایی که مشرف به مغرب بود رنگ طلایی مایل به قهوه ای ابرها منعکس شده بود. نانی در دهلیز ما را پذیرفت؛ و چون برای اینکه او بشنود فریادزنان کار ناشایسته‏ای بود، زن عمویم از طرف همه با او دست داد. پیرزن به نحو سؤال رو به بالا اشاره کرد، و چون زن عمویم سرش را به تصدیق تکان داد، پیرزن جلو افتاد و به زحمت از پله بالا رفت، سر خمیده اش اندکی از نردۀ کنار پله بلندتر بود. در طبقۀ اول پیرزن توقف کرد و با اشاره ای تشویق آمیز ما را به طرف در باز اطاق مرده راهنمایی کرد، زن عمویم وارد شد، و پیرزن که دید من مردد مانده ام با دستش مکرر به من اشاره کرد که داخل شوم.

روی نوک پا وارد شدم. اطاق از میان تور پرده ها با نور طلایی رنگی روشن شده بود که در پرتو آن شمعها شکل اشعۀ رنگ پریده ای به خود گرفته بودند. آبه را در تابوت گذاشته بودند. نانی آغاز کرد، و هر سه در پائین تخت زانو زدیم. من به ظاهر دعا می خواندم اما نمی توانستم فکرم را جمع کنم چون پچ پچ پیرزن حواس مرا پرت می کرد. متوجه شدم که چگونه دامانش به طور نامرتب پشتش جمع شده بود و پاشنه های کفش های پارچه ای او از بس در آنها راه رفته بود به یک طرف متمایل شده بود. مرا خیال گرفت که کشیش پیر همچانکه در تابوت خود خفته بود لبخند می زد.

اما نه. وقتی برخاستیم و کنار سر او رفتیم دیدم که لبخند نمی زند. در تابوت، موقر و با هیبت، با لباسی که مخصوص منبر بود، خفته و دستهای بزرگش جام شراب مقدس را سست نگاهداشته بود. صورتش خیلی خشن و کبود و گوشت آلود بود، منخرین درشت سیاهی داشت، که دور آنها را موی بلند سفید تنکی گرفته بود.

بروی صلیب کشیدیم و درآمدیم. در اطاق کوچک طبقۀ پائین الیزا را دیدیم که به حال عزا روی صندلی دسته دار آبه نشسته است. من راه خود را گرفتم و به طرف صندلی که معمولا روی آن می نشستم رفتم، و در این مدت نانی یک تنگ شراب شیرین و چند گیلاس شرابخواری آورد. اینها را روی میز گذاشت و ما را دعوت کرد که کمی شراب بخوریم. سپس به دستور خواهرش، گیلاسها را پر کرد و به دست ما داد، به من اصرار کرد که قدری بادام هم بخورم، اما من رد کردم زیرا که فکر کردم اگر بخورم خیلی سر و صدا راه می اندازم. مثل این بود که از رد کردن من دلسرد شده باشد و آرام و بی صدا به طرف نیمکت رفت و پشت سر خواهرش نشست. هیچکس چیزی نگفت. همه به بخاری خالی خیره شده بودیم.

زن عمویم صبر کرد تا الیزا آه کشید و آنوقت گفت:

«خوب، هر چه باشد به دنیای بهتری رفت.»

الیزا باز آه کشید و سرش را به تصدیق فرود آورد. زن عمویم پیش از آنکه اندکی از شراب خود بخورد مدتی پایۀ گیلاس را دستمالی کرد.

زن عمویم پرسید: «..... اه به آرامی ....؟»

الیزا گفت: «اوه، کاملا به آرامی، خانم. اصلا نمی شد گفت کی نفسش قطع شد. خوب مرگی کرد، شکر خدا.»

«و همه کار ...؟»

«آبه اورورک سه شنبه پیش او بود و روغن مقدس به او مالید و آماده اش کرد.»

«پس می دانست؟»

«تسلیم و راضی بود.»

زن عمویم گفت: «کاملا تسلیم و راضی به نظر می رسد.»

این را آن زن هم که آوردیم بشویدش گفت. آن زن گفت آبه مثل این است که خوابیده باشد، از بس آرام و تسلیم است. به فکر هیچکس نمی رسید که جسدش اینقدر قشنگ بشود.

زن عمویم گفت: «راستی که.»

باز اندکی از شراب خود را چشید و گفت:

«خوب دیگر، میس فلین، در هر حال باز هم جای شکرست که شما هر کار توانستید برایش کردید. باید بگویم که شما هر دو مهربان بودید.»

الیزا پیراهنش را روی زانویش صاف کرد.

گفت: «آه، بیچاره جیمز! خدا می داند که هرچه از دستمان برمی آمد، با وجود فقر شدیدمان، انجام دادیم – طاقت نداشتیم ببینیم در آن حال چیزی احتیاج داشته باشد.»

نانی سرش را به بالش روی نیمکت تکیه داده بود و به نظر می رسید که در شرف خوابیدن باشد.

الیزا نگاهی به نانی کرد و گفت: اینهم نانی بیچاره، پوستش کنده شده. دوتایی خیلی کاری داشتیم، تا آن زن را آوردیم که جیمز را بشوید و بعد جیمز را در تابوت خواباندیم و آنوقت ترتیب نماز جماعت فردا را دادیم. اما همین آبه اورورک اگر نبود نمی دانم چطور می توانستیم کاری انجام بدهیم. او بود که تمام این گلها و این دو شمعدان را از اطاق دعا آورد و اعلان را نوشت و اسناد مربوط به گورستان را تمام کرد و به بیمۀ جیمز بیچاره هم رسیدگی کرد.»

زن عمویم گفت: «راستی خیلی لطف کرده.»

الیزا چشمانش را بست و سرش را آرام تکان داد. گفت: «هیچ دوستی به پای دوستان قدیمی نمی رسد، وقتی همۀ حرفها را بزنیم و همۀ کارها را بکنیم کسی نیست که به او اعتماد کنیم.»

زن عمویم گفت: «البته همینطور است و من یقین دارم حالا که او به استراحتگاه ابدیش رفته مهربانی شما و خود شما را فراموش نمی کند.»

الیزا گفت: «وای بیچاره جیمز! برای ما خیلی زحمت نداشت. حالا که رفته همانقدر صدایش در خانه هست که وقتی بود صدا می کرد. با وجود این می دانم که رفته و دیگر نیست و ..»

زن عمویم گفت: «وقتی همه کارتان تمام می شود متوجه می شوید که جایش خالیست.»

الیزا گفت: «می دانم. دیگر فنجان چائیش را برایش نمی برم، و شما هم، خانم، دیگر انفیه برایش نمی فرستید. وای بیچاره جیمز!»

الیزا درنگ کرد، گویی با گذشته ارتباط حاصل کرده بود، و بعد هوشمندانه گفت:

«اما بدانید، اخیرا متوجه شده بودم که حال عجیبی به او دست داده هر وقت سوپش را برایش می بردم می دیدم کتاب دعایش روی زمین افتاده و خودش با دهان باز صندلی تکیه کرده.»

انگشتش را روی بینی گذاشت و ابروانش را درهم کرد، و بعد باز گفت:

«اما با وجود این مرتب می گفت که پیش از آنکه تابستان تمام شود یک روز که هوا خوب باشد سوار می شود برود آن خانۀ کهنه ای را که ما همه در آن به دنیا آمدیم در آیریش تون ببینید، و مرا با نانی همراه می برد. می گفت: اگر بتوانیم یکی از آن درشکه های تازه را که هیچ صدا نمی کند و آبه اورورک برایش شرح داده بود که مخصوص کسانی است که روماتیسم دارند از دکان جانی راش بگیریم هر سه با هم یک روز یکشنبه می رویم به آنجا. خیلی حواسش متوجه آنجا بود ... بیچاره جیمز!»

زن عمویم گفت: «خدا بیامرزدش.»

الیزا دستمالش را درآورد و چشمش را پاک کرد. بعد دستمال را دوباره در جیب گذاشت و مدتی به بخاری خالی خیره شد، بی آنکه چیزی بگوید.

گفت: «همیشه وسواسی بود، وظائف کشیشی برایش زیاد بود. و آن وقت می شود گفت، زندگیش روی هم رفته سخت گذشت.»

زن عمویم گفت: «بله، آدم مأیوسی بود. کاملا پیدا بود.»

سکوت بر اطاق کوچک مستولی شد، و در آن سکوت، من کنار میز رفتم و اندکی از شرابم را چشیدم و باز آرامی به طرف صندلی خود در گوشۀ اطاق بازگشتم و نشستم. مثل این بود که الیزا در رؤیایی عمیق فرورفته بود. ما با احترام ساکت نشسته منتظر بودیم که او خود سکوت را بشکند: و او پس از درنگ ممتدی به آرامی می گفت:

«سختی زندگیش در آن جام بود که شکست ... آن اول بدبختی او بود. البته، می گویند عیبی نداشت، می گویند جام خالی بود. اما، با وجود این ... می گویند تقصیر بچه بود. اما بیچاره جیمز همیشه اعصابش تحریک شده بود. خدا به او رحم کند!»

زن عمویم گفت: «راستی همین بود؟ من چیزی شنیده بودم ..»

الیزا با سر تصدیق کرد.

گفت: «همان در مغزش اثر بد کرده بود. بعد از آن دیگر در خودش فرو رفته بود، با هیچکس حرف نمی زد و با خودش مشغول بود. آنوقت یک شب می خواستند جایی بفرستندش و هیچ جا پیدایش نکردند. همه جا را گشتند؛ و باز هم اثری از او ندیدند. بعد یک کشیش گفت بروند اطاق دعا را بگردند. بعد کلید بردند و در اطاق دعا را باز کردند و آن کشیش و یک کشیش دیگر و آبه اورورک چراغ بردند تا دنبال او بگردند ... آنوقت دیدند تنها در تاریکی اطاقک اعتراف نشسته و آرام به خودش می خندد.»

الیزا درنگ کرد، مثل این بود که به صدایی گوش داده بود، من نیز گوش دادم؛ اما هیچ صدایی در خانه نبود. و من می دانستم که کشیش همانطور که ما او را دیده بودیم اکنون آرام در تابوت خود خوابیده است: قیافه اش موقر و سخت است و جامی روی سینه اش افتاده است.

الیزا باز گفت:

«نشسته بود و به خودش می خندید ... این بود که البته وقتی او را در آن حال دیدند فکر کردند که چیزیش می شود ...»

پاسخ دهید

4 نظر

manicure  ۱۳۹۶/۰۱/۱۹ - ۱۹:۰۲:۵۱

Howdy! Do you use Twitter? I'd like to follow you if that would be okay. I'm definitely enjoying your blog and look forward to new updates.

Edmund  ۱۳۹۶/۰۲/۱۸ - ۱۶:۴۵:۱۲

Hi, this weekend is good in support of me, for the reason that this time i am reading this fantastic educational piece of writing here at my house. http://www.mekinabet.com/author/patsyt7134/

at home std test  ۱۳۹۶/۰۴/۰۵ - ۱۵:۴۵:۳۱

بسیار ریشه از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در آیا واقعا نشستن بسیار خوب با من پس از برخی از زمان. جایی درون جملات شما قادر به من مؤمن متاسفانه تنها برای while. من با این حال مشکل خود را با جهش در مفروضات و شما خواهد را خوب به کمک پر کسانی که شکاف. در این رویداد شما در واقع که می توانید انجام من خواهد قطعا بود در گم. http://www.stdtestingnearme.club/at-home-kits/

Beatris  ۱۳۹۶/۰۶/۱۶ - ۱۶:۴۵:۵۴

Wonderful web site. A lot of helpful info here. I'm sending it to a few friends ans additionally sharing in delicious. And obviously, thanks in your effort! http://profimassaz.ru/?option=com_k2&view=itemlist&task=user&id=2693